دلبستگی و انواع آن

سبک های دلبستگی به روش های مختلف تعامل و رفتار در روابط بین فردی اشاره دارد. به عبارت ساده تر اینکه با دیگران چگونه تعامل و رفتار می کنیم، ناشی از روش های دلبستگی ماست. در دوران کودکی، این سبک های دلبستگی متمرکز بر نحوه تعامل کودکان و والدین است. در بزرگسالی، از سبک های دلبستگی برای توصیف الگو های دلبستگی در روابط عاشقانه و رمانتیک استفاده می شود. پس میتوان گفت دلبستگی یک رابطه عاطفی خاصی است که شامل تبادل هیجانی، راحت بودن با دیگران، مراقبت و لذت بردن از تعامل است. 

 انواع دلبستگی

در حالت کلی دلبستگی به دو طبقه دلبستگی ایمن و دلبستگی نا ایمن تقسیم بندی می شود. بهتر است در اینجا قبل از پرداختن به دلبستگی ایمن انواع دیگر دلبستگی نا ایمن را مرور کنیم.

دلبستگی نا ایمن

هنگامی اتفاق می افتد که نیاز کودک به درک شدن، راحتی و امنیت برآورده نشود و این مانع از رشد سازمانی مغز کودک می شود که این می تواند بر رشد عاطفی، هیجانی، ذهنی و جسمی کودک تأثیر بگذارد و می تواند منجر به بروز مشکلاتي در یادگیری و تشکیل روابط مهم در زندگی شود.

سه نوع دلبستگی نا ایمن وجود دارد :

1- دوسوگرا

2- اجتنابی 

3- آشفته

که در زیر هر کدام را مرور می کنیم.

دلبستگی دوسوگرا –  در این نوع دلبستگی افراد نسبت به غریبه ها محتاط هستند و به دیگران نزدیک نمی شوند. وقتی دیگران آنها را ترک می کنند، ناراحت می شوند و هنگام بازگشت احساس راحتی نمی کنند. افراد دارای دلبستگی دوسوگرا از ایجاد روابط نزدیک و صمیمی دریغ می کنند و نگران این هستند که پارتنر یا فرد صمیمی عاشق آنها نباشد این افراد با پایان یافتن رابطه، پریشان و ناراحت می شوند. به عبارتی دیگر، این نوع افراد دوست دارند با دیگران رابطه صمیمی برقرار کنند اما با توجه به اینکه این باور را دارند که دیگران ممکن است آنها را ترک کنند، بنابراين وارد رابطه صمیمی نمی شوند.

دلبستگی اجتنابی –  کودکانی که این سبک دلبستگی را دارند معمولا با والدین خود احساس راحتی ندارند و ممکن است از آنها اجتناب کنند. این افراد معمولا والدین خود را به غریبه ها ترجیح می دهند. افراد دارای دلبستگی اجتنابی ممکن است از  برقراری روابط صمیمی دوری کنند، سرمایه گذاری کمی روی روابط عاشقانه و رمانتیک دارند و تمایلی ندارند یا نمیتوانند درونی ترین احساسات خود را با دیگران به اشتراک بگذارند.

دلبستگی آشفته –  کودکان دارای این نوع سبک دلبستگی ترکیبی از رفتار های دلبستگی اجتنابی و مقاوم را نشان می دهند و ممکن است به نظر آزار دهنده، مضطرب یا گیج کننده به نظر برسند. این افراد ممکن است تمایل داشته باشند که نسبت به والدین یا خواهر و برادر یا دیگران رفتار مراقبتی و والدینی انجام بدهند.  این سبک دلبستگی بیشتر در کودکانی دیده می شود که سابقه سوءاستفاده جسمی یا جنسی را تجربه کرده اند، والدینی داشتند که از اختلالات روان شناختی و یا مبتلا به سوء مصرف مواد رنج می برده اند.

دلبستگی ایمن

در دلبستگی ایمن نیاز کودک به امنیت، آرامش و تفاهم و درک شدن برآورد شده است، که این امکان تعادل سیستم عصبی کودک را فراهم می کند. مغز در حال رشد کودک، خود را سازمان می دهد تا پایه و اساسی مبتنی بر احساس امنیت را فراهم کند. و در بزرگسالی به درکی از خود آگاهی سالم، اشتیاق به یادگیری، همدلی، صداقت و رابطه با ثبات با دیگران و اعتماد به نفس می رسد.

چه طور میتوان رشد دلبستگی ایمن را تسهیل کرد؟

نشانه های غیر کلامی سیگنال های حسی هستند که به وسیله لحن خاصی از صدا، لمس، ابراز یا نمود چهره ای یا صورت ابراز می شوند. مراقب اصلی کودک همه این خصوصیات منحصر به فرد را در کنار هم قرار می دهد تا احساس شناسایی، امنیت و آسایش را برای کودک فراهم کند. حتی هنگامی که کودک به اندازه کافی بزرگ شده است و توانایی صحبت کردن را داشته باشد باز ارتباطات غیر کلامی برای ایجاد و حفظ یک دلبستگی ایمن مهم است.

نکاتی برای ارتباط  غیر کلامی جهت رشد دلبستگی ایمن

تماس چشمی –  به فرزندتان با محبت نگاه کنید و احساسات مثبت را به آنها منتقل کنید. تماس چشمی می تواند حامل پیام هایی مثل  احساس امنیت، آرامش و خوشحالی باشد. اگر دچار افسردگی، استرس یا پریشانی هستید، به هیچ وجه به طور مستقیم به چشمان فرزندتان نگاه نکنید. حفظ تماس چشمی همچنین نقش مهمی در تداوم جریان گفتگو بین شما و فرزند تان دارد.

تظاهرات چهره و صورت –  صورت شما بدون بیان کلمه ای قادر به بیان احساسات بی شماری است. اگر هنگام برقراری ارتباط با فرزندتان، بیان شما آرام و حواس جمع باشد، آنها احساس امنیت می کنند. اما اگر چهره شما پریشان، عصبانی، نگران، غمگین، ترسناک یا مشغول به نظر برسد، فرزند تان ممکن است از این احساسات منفی شما متاثر شده و احساس استرس و ناامنی کند.

لحن صدا –  حتی اگر فرزندتان برای درک کلماتی که استفاده می کنید خیلی کوچک است. می تواند تفاوت بین لحن خشن، بی تفاوت یا دلهره آور و لحنی حساس و علاقمند که نگرانی آنها را درک می کند را دریابد. هنگام صحبت با کودکان بزرگتر، مطمئن شوید که لحن استفاده شما مطابق آنچه که گفته می شود، باشد.

لمس کردن –  خواه شما در حالت حواس جمع، آرام  و دلپذیر باشید یا دلسرد، ناراحت و غیر قابل دسترسی باشید. روشی که فرزندتان را لمس می کنید وضعیت عاطفی شما را منتقل می کند. نحوه شستن، بلند کردن، یا حمل کودک یا روشی که فرزندتان را به آغوش گرم می کشید، لمس ملایمی، اطمینان بخشی زیادی را به فرزندتان منتقل می کند.

زبان بدن –  نحوه نشستن و حرکات تان پیام زیادی را به فرزندتان منتقل می کند. صحبت با فرزندتان با بازوی بسته و برگرداندن سر خود به عقب نشان می دهد که در حالت دفاعی و بی علاقه با آنها صحبت می کنید. اما یک وضعیت آرام و راحت و تکیه دادن به سمت فرزندتان به آنها احساس راحتی و آرامش می دهد.

هم گام بودن، هم زمانی و شدت –  هم گام بودن، هم زمانی و شدت گفتار، حرکات و چهره شما می تواند حالت ذهن شما را نشان دهد. اگر حالت بزرگسالی خود را حفظ کنید، یا دچار استرس هستید و خاطر جمع نیستید، زبان غیر کلامی عدم آرامش و استرس را به فرزندتان منتقل میکند.  بنابراین مهم است که در هنگام صحبت کردن با فرزندتان هم گام شوید.

جمع بندی

بنابراین میتوان نتیجه گرفت که اولین روابط ما با والدین، سنگ بنا و اساس روابط بعدی ما را شکل میدهد و کوتاهی و بی توجهی به این امر مهم انسان ها را با مشکلات روان شناختی بسیاری روبه رو می کند. خوشبختانه علم روانشناسی به حوزه دلبستگی توجه اساسی کرده و نظریه ها و درمان ها و راهکارهای بسیاری در این زمینه وجود دارد. سامانه مشاوره و رواندرمانی آنلاین آرکا با بهره گیری از متخصصان سلامت روان به شما کمک می کند که با درک بهتر دلبستگی افراد، هم روش های رشد دلبستگی در کودکان را یاد بگیرد و هم روابط خود را با دیگران بهبود ببخشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست